Сè што треба да знаете за УЈП, правилото од две години и даночните обврски при инвестирање во странство

Најчестото прашање што го добивам како инвестициски агент не е „Колку ќе заработам?“, туку „Колку ќе ми земе државата?“. Стравот од комплицирани процедури со УЈП и високи даноци често ги одвраќа луѓето од паметно инвестирање на своите заштеди.

Вистината е дека македонскиот даночен систем е прилично јасен и во одредени случаи многу поволен за долгорочните инвеститори. Клучот е да го разберете данокот на добивка и законските рокови кои ви овозможуваат легално да платите помалку.

Златното правило: 10% наспроти 0% данок на добивка

Во Македонија, оданочувањето на профитот од инвестициски фондови и акции се води според едноставен временски критериум. Државата сака да ги стимулира луѓето да инвестираат на долг рок, па затоа нуди огромна даночна олеснување за оние кои се трпеливи.

Еве како функционира математиката:

• Доколку ги повлечете парите пред да поминат 2 години: Обврзани сте да платите 10% данок на добивка. Важно е да се нагласи дека овој данок се плаќа само на чистиот профит (разликата помеѓу куповната и продажната цена), а не на целата сума што ја повлекувате.
• Доколку ги чувате парите над 2 години: Според тековната законска регулатива, по изминати полни две години од денот на уплатата, вашиот данок на добивка изнесува точно 0%. Целиот остварен профит е легално ваш и не му должите ништо на УЈП при повлекувањето на средствата.

Што ако инвестирате во американски акции (S&P 500)?

Инвестирањето преку странски брокери носи дополнителни специфики, особено кога станува збор за пазарот во САД. Тука треба да разликуваме два вида оданочување:

1. Данок на капитална добивка

За Америка вие сте странски инвеститор. Благодарение на формуларот W-8BEN, САД нема да ви наплати данок на профитот што го остварувате од растот на цената на акциите. Тој профит сте должни да го пријавите само дома, во Македонија, каде што важи истото правило: 10% данок под две години и 0% данок над две години.

2. Данок на дивиденда

Ова е делот каде што повеќето почетници се изненадени. САД автоматски задржуваат 30% прикриен данок (Withholding tax) на секоја дивиденда што ви се исплаќа. Бидејќи Македонија во моментов нема активен договор за избегнување на двојно оданочување со САД за физички лица, оваа стапка е фиксна. Вашиот единствен доказ пред нашето УЈП е извештајот од брокерот дека данокот е веќе платен на изворот.

Административната предност на локалните фондови

Иако даночните стапки се слични, главната разлика е во администрацијата.

Кога инвестирате самостојно преку странски брокери, вие сте одговорни за секој детаљ. Морате сами да ги пресметувате добивките според средниот курс на Народната банка на денот на секоја трансакција, да преведувате извештаи и сами да поднесувате даночни пријави до Управата за јавни приходи (УЈП).

Наспроти тоа, локалните инвестициски фондови нудат огромна комоција. Друштвата за управување ви обезбедуваат чиста и прецизна документација, а во многу случаи самите пресметки се олеснети преку нивните системи. За многу инвеститори, токму оваа заштеда на време и нерви е клучниот фактор зошто ги избираат македонските фондови.

Како да започнете без даночни главоболки?

Инвестирањето не треба да биде извор на стрес. Кога имате јасен план и ги познавате правилата на игра, даноците стануваат само уште една ставка во вашата пресметка за успех.

Најважниот чекор е правилно да го поставите вашето портфолио уште на самиот почеток, соодветно на вашиот временски хоризонт. Доколку вашиот план е да инвестирате за период подолг од две години, вие веќе сте на патот кон максимална даночна ефикасност.

За повеќе детали за тоа како да го изберете вашиот идеален инвестициски фонд и да ги искористите предностите на македонскиот пазар, погледнете го нашиот претходен водич.

Подготвени сте за вашиот инвестициски план?

Дознајте како да ги оптимизирате вашите заштеди и да го изградите вашето богатство на легален и професионален начин.